Son güncelleme: 23.10.2026
Ne işe yarar
Bir grubun kredi değerliliği, şirketlerin tek tek tabloları toplanarak ölçülemez: şirketlerin birbirine sattığı mal, birbirine verdiği borç ve birbirindeki ortaklık payları toplamda iki kez sayılır.
Konsolidasyon grubu tek bir ekonomik birim gibi gösterir. Eliminasyon, grup içi tutarları düşerek yalnız grubun dış dünyayla ilişkisini bırakır.
Birleştirme yöntemleri
Her şirket grupta pay oranına ve kontrole göre bir yöntemle yer alır:
- Tam konsolidasyon: şirketin bütün tutarları eklenir; pay %100’ün altındaysa diğer ortakların payı özkaynakta ana ortaklık dışı paylar olarak ayrı gösterilir.
- Oransal konsolidasyon: tutarlar pay oranı kadar eklenir.
- Özkaynak yöntemi: şirketin satırları eklenmez; payın net değeri iştirak olarak yazılır.
- Hariç: şirket konsolide tablolara girmez.
Düşülen tutarlar
- Yatırım–özkaynak mahsubu: ana şirketin bağlı ortaklıktaki yatırımı, bağlı ortaklığın özkaynağındaki payıyla karşılıklı düşülür. Yatırım bu paydan büyükse fark şerefiye olarak gösterilir.
- Grup içi alacak ve borç: bir şirketin alacağı, öbürünün aynı tutardaki borcuyla birlikte düşülür.
- Grup içi satış, hizmet, kira ve faiz: bir şirketin geliri ile öbürünün gideri birlikte düşülür; dönem kârı değişmez, satışlar ve giderler grubun gerçek hacmine iner.
Örnek
A şirketi, %100 sahibi olduğu B şirketine yıl içinde 10 milyon TL mal satmış, B de bu malı yıl içinde grup dışına satmış; yıl sonunda B’nin A’ya 3 milyon TL ticari borcu kalmış olsun.
Konsolide gelir tablosunda A’nın satışları ve B’nin bu mala ait maliyeti 10’ar milyon TL azalır. Konsolide bilançoda A’nın 3 milyon TL’lik alacağı ve B’nin 3 milyon TL’lik borcu düşülür. Eliminasyon yapılmasaydı grubun satışları ve ticari borçları olduğundan büyük, alacak tahsil süresi olduğundan farklı görünürdü.
Sınırlamalar
Eliminasyon kaydedilen grup içi işlemlerle yapılır. Platformda şunlar elimine edilmez; eliminasyon dökümünde belirtilir:
- Grup içi satıştan stokta ya da duran varlıkta kalan gerçekleşmemiş kâr.
- Grup içi temettü.
- Özkaynak yöntemindeki şirketle yapılan işlemler ve dolaylı yatırımlar.
- Satın alma tarihindeki özkaynak kayıtlı değilse mahsupta cari özkaynak kullanılır; fark sonraki birikmiş kârları da içerir.
Platformda
Konsolide Bilanço ekranı konsolide tabloyu ve eliminasyon dökümünü gösterir; oranlar, DuPont analizi, nakit akışı projeksiyonu ve rapor konsolide görünümde aynı veriyi kullanır.
Konsolide kredi notunun finansal bileşeni ise konsolide tablolardan değil, şirketlerin ayrı ayrı hesaplanan finansal puanlarının pay oranıyla ağırlıklı ortalamasından bulunur; ana şirket tam ağırlıkla girer. Hizmet: Finansal analiz ve raporlama.